جمال الدين محمد الخوانساري
377
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
ودر بعضي نسخهها « تغنه » بغين نقطهدارست وبنا بر آن ترجمه اينست كه : غنى وبىنياز نكند أو را چارههاى أو وحاصل هر دو يكيست . 8830 من كانت همّته ما يدخل بطنه كانت قيمته ما يخرج منه . هر كه بوده باشد همّت أو آنچه داخل شود در شكم أو ، بوده باشد قيمت أو آنچه بيرون مىآيد از آن ، مراد به « همّت » عزم است وغرض توبيخ كسيست كه عزم وقصد أو خورش باشد واز براي آن سعى زياد كند . 8831 من أثنى عليه بما ليس فيه سخر به . هر كه ثنا گفته شود بر أو به آن چه نبوده باشد در أو تمسخر كرده شود باو ، مراد اينست كه بچنين ثنائى كه كسى كند مغرور نبايد شد ، اين تمسخريست كه أو ميكند ، يا در واقع بمنزلهء تمسخرست هر چند أو قصد تمسخر نداشته باشد . 8832 من مكر بالنّاس ردّ اللَّه سبحانه مكره في عنقه . هر كه مكر كند بمردم برگرداند خداى سبحانه مكر أو را در گردن أو . 8833 من أحسن إلى النّاس حسنت عواقبه وسهلت له طرقه . هر كه احسان كند بسوى مردم نيكو باشد عاقبتهاى أو وآسان شود از براي أو راههاى أو ، يعنى نيكو شود عاقبت كارهاى أو ، وآسان شود براي أو راههاى مطالب ومقاصد أو . 8834 من سلم من المعاصي عمله بلغ من الآخرة أمله . هر كه سالم باشد از معصيتها عمل أو ، برسد از آخرت باميد وامل خود . 8835 من ترك قول « لا أدرى » أصيبت مقاتله . هر كه ترك كند گفتن « نمىدانم » را رسيده شود جايگاههاى كشته « 1 » شدن
--> ( 1 ) در نسخهء أصل صريحا : « كشتن » .